Co wpływa na bezpieczeństwo opakowań żywności?

O bezpieczeństwie żywności decydują jakość surowców wykorzystywanych do jej wyrobu, zastosowane receptury, nadzór nad prawidłowym przebiegiem procesu produkcji oraz standardy higieny w firmie. Ale olbrzymie znaczenie mają również opakowania, w których żywność jest przechowywana i transportowana. Dotyczy to w równym stopniu opakowań z tworzyw sztucznych czy tektury co szklanych i metalowych.

Dlaczego bezpieczeństwo opakowań żywności jest tak ważne?

Opakowania na żywność, ułatwiając jej przechowywanie, pełnią funkcję użytkową, a jednocześnie spełniają rolę informacyjną, dostarczając wiedzy na temat składu produktów, terminu przydatności do spożycia oraz warunków przechowywania. Ale najważniejsza jest ochronna funkcja opakowań. Nie sprowadza się ona jedynie do mechanicznego zabezpieczenia żywności w procesie transportu i dystrybucji, lecz również zapewnienia jej bezpieczeństwa dla konsumentów. Odpowiednio dobrane opakowania chronią przed kurzem i brudem oraz hamują rozwój groźnych drobnoustrojów. Dzięki nim żywność nie jest narażona na kontakt z wilgocią i zanieczyszczeniami z zewnątrz, a zatem nie staje się pożywką dla bakterii, grzybów czy pleśni

Wymogi prawne dotyczące opakowań do żywności

Prawo polskie i  regulacje Unii Europejskiej określają, jakie normy powinny spełniać opakowania do żywności. Każda firma jest zobowiązana do monitorowania poszczególnych etapów produkcji opakowań, a materiały stosowane do ich wyrobu musi potwierdzać tak zwana deklaracja zgodności. W trosce o środowisko naturalne naszej planety coraz częściej zachęca się producentów do inwestowania w opakowania, które nadają się do ponownego wykorzystania bądź przetworzenia. Zgodnie z przepisami prawa obowiązek stosowania wyłącznie opakowań podlegających recyklingowi ma objąć wszystkie firmy w roku 2030.

Materiały stosowane w opakowaniach żywności – kluczowe kryteria bezpieczeństwa

Do pakowania żywności wykorzystuje się kilka rodzajów materiałów o odmiennych właściwościach i przeznaczeniu. Dla każdego z tych gatunków istotne są inne kryteria bezpieczeństwa:

- tworzywa sztuczne typu PP, PE czy PET - producenci opakowań z tych materiałów, np. folii i worków do pakowania próżniowego, muszą przestrzegać limitów migracji;

- szkło - surowiec ten uważany jest za jeden z najbezpieczniejszych. Należy jedynie zwrócić uwagę na jego ewentualne uszkodzenia;

- papier o dużej gramaturze (karton, tektura) - wykorzystując surowiec z recyklingu, trzeba zadbać, żeby nie był zanieczyszczony olejami mineralnymi pochodzących z farb drukarskich;

- metale - kluczowe jest, aby opakowania nie wchodziły w reakcje ze składnikami żywności, zwłaszcza o odczynie kwaśnym.

Najnowocześniejszym rodzajem materiałów pochodzenia w pełni naturalnego są biodegradowalne biopolimery. Dzięki zdolności rozkładu stanowią ekologiczną alternatywę dla tworzyw sztucznych.

Dobra praktyka produkcyjna (GMP) i jej znaczenie dla bezpieczeństwa opakowań

Każdy, komu bliska jest idea bezpieczeństwa opakowań do żywności, z pewnością zna pojęcie GMP (od angielskiego Good Manufacturing Practice), czyli Dobrej praktyki produkcyjnej. Przestrzeganie tego zbioru zasad jest dla firm wytwarzających opakowanie na potrzeby branży spożywczej obowiązkiem i pozwala na systematyczne monitorowanie procesu produkcji. Kluczowe są cztery aspekty GMP:

- troska o jakość surowców i bezpieczeństwo opakowań;

- nadzór nad procesem produkcji, potwierdzony odpowiednią dokumentacją

- staranna aranżacja hali produkcyjnej i stała kontrola działania sprzętu, w tym pakowarek próżniowych. Urządzenia nienadające się do naprawy koniecznie wymień na nowe.

- inwestycje  w szkolenia personelu.

Systemy zarządzania bezpieczeństwem opakowań – normy i certyfikaty

Producenci z branży opakowań są zobowiązani do przestrzegania szeregu norm, dzięki którym konsumenci mogą mieć pewność, że żywność jest bezpieczna. Fundament stanowią międzynarodowe normy ISO, precyzujące wymagania higieniczne, jakie muszą spełniać opakowania, oraz inne standardy globalne. Wśród najpopularniejszych znajduje się BRCGS Packaging Materials. Warto także wspomnieć o systemie HACCP identyfikującym zagrożenia dla żywności, w tym wiążące się z używaniem nieodpowiednich materiałów do pakowania. Zgodność opakowań z normami potwierdzają stosowne certyfikaty. Posiadając takie dokumenty, dbasz o zdrowie konsumentów, a przy okazji budujesz pozytywny wizerunek firmy.

Oznakowanie i identyfikacja opakowań – co musi się znaleźć na etykiecie?

Opakowania do produktów spożywczych powinny być oznakowane etykietą, na której obligatoryjnie musi się się znaleźć:

- symbol kieliszka i widelca - wskazujący, że opakowanie może mieć bezpieczny kontakt z żywnością;

- kod recyklingu (od 1 do 7);

- skrót wskazujący na rodzaj użytego tworzywa, np. PET.

Kontrola jakości i badania laboratoryjne opakowań żywności

W trosce o jakość żywności przeprowadzane są kontrole jakości i badania laboratoryjne opakowań. Do najskuteczniejszych procedur pozwalających zweryfikować ich bezpieczeństwo należą:

- testy migracji - określające, jaki procent składników chemicznych z opakowań może bezpiecznie przeniknąć do żywności;

- ocena odporności opakowań na uszkodzenia mechaniczne;

- kontrola czystości materiału pod kątem wykrycia potencjalnych zagrożeń mikrobiologicznych;

- chemiczna analiza składu opakowań.

Wpływ opakowań na jakość i właściwości organoleptyczne żywności

Opakowania nie tylko zapobiegają psuciu się produktów spożywczych, ale też wpływają na ich właściwości organoleptyczne. Prawidłowo dobrane, przeciwdziałają utracie walorów smakowych i zapachowych żywności oraz zmianie jej barwy czy konsystencji. Stąd na etapie wyboru materiałów warto uwzględnić, że różne rodzaje produktów mają odmienne wymagania - opakowanie dedykowane do przechowywania żywności suchej nie będzie odpowiednie dla oleju czy masła.

Ekologiczne aspekty bezpieczeństwa opakowań – recykling i nowe regulacje

W dobie troski o zrównoważony rozwój standardy produkcji opakowań coraz częściej regulują dokumenty popularyzujące ideę recyklingu. W tym duchu zostało sformułowane rozporządzenie PPWR czy dyrektywa SUP. Takie regulacje sprzyjają ograniczeniu produkcji opakowań jednorazowych, eliminacji materiałów trudnych do utylizacji i promocji tworzyw biodegradowalnych. W tym kierunku zmierzają również rozbudowa systemu segregacji odpadów oraz wdrożenie systemu kaucyjnego.

Jak zapewnić bezpieczeństwo opakowań żywności?

Podsumowując, warto wskazać, że bezpieczeństwo opakowań do żywności to wypadkowa wielu działań. Decyduje o nim zarówno wybór odpowiednich materiałów, jak i nieustanne monitorowanie procesu produkcji oraz sprawnie działający system kontroli, obejmujący badania laboratoryjne. Klucz do bezpieczeństwa opakowań na produkty spożywcze stanowią również inwestycje w doskonałej jakości sprzęt i najnowsze technologie, a także przestrzeganie procedur, norm oraz przepisów prawa krajowego i międzynarodowego. Najwyższej jakości urządzenia, w tym traysealery do pakowania tacek, znajdziesz, sięgając do oferty naszej firmy.